Ergenlik Döneminin Fiziksel ve Fizyolojik Özellikleri

Büyümenin en hizli oldugu dönemlerden biri de ergenlik dönemidir. Bu dönemde çocuk biyolojik degisim ve olgunlasmasini tamamlayarak yetiskin görünümüne girer. Ergenlik alti ayla bir yila kadar süren, erinlik dönemini de içine alan bes-alti yil süren bir dönemdir
Erinlik dönemi çocuklugun sonu ve ergenligin baslangici arasindaki bir ya da iki yili kapsayan dönemdir. Erinlik döneminde, kizlar erkeklere oranla daha uzun ve agirdirlar, kizlarin çogu bu dönemde yilda 5-10cm büyürlerken erkeklerdeki bu oran genellikle büyüme on-on alti yaslarinda baslar ve her yil 8-12cm büyürler. Daha sonra bu büyüme yavaslayarak 20 yasina kadar sürer.
Bu dönemde kizlarda ve erkeklerdeki iç salgi bezlerinin çalisma fonksiyonlari degistiginden, erkeklerde cinsiyet hormonlarinin artmasi spermlerin artmasina neden olur, ayni zamanda sakal ve tüylenmeler daha da yogunlasir. Dis görünüm de degiserek kemik ve kaslar hizla gelismeye baslar. Kizlardaysa ise bu dönem erkeklere oranla, birkaç yil daha erken baslar. Cinsiyet hormonlarinin artmasi yumurta hücrelerinin de artmasina neden olur.Kizlarda belirgin olarak kilo artisi, gögüslerde büyüme ve kalçalarda genisleme görülür.
Ergenlik çagindaki degisiklikler, cinsel salgi bezlerinin kana bol miktarda salgi birakmalariyla baslar. Erkeklerde testesteron, kizlarda östrojen salgilari, beyindeki hipofiz bezinin uyarilmasiyla bol miktarda üretilir. Kizlarda ergenlik döneminin ilk göstergesi adet kanamasinin baslamasidir. Erkeklerdeyse açik bir belirti yokken, vücuttaki killanmanin, cinsel organlarda büyüme ve sperm üretiminin baslamasi bir gösterge olarak kabul edilebilir.
Cinsel gelisim ve vücuttaki degisiklikler 20 yasina kadar devam eder; ancak ilk zamanlardaki kadar hizli degildir.
Ergenlik dönemi boyunca beden agirligi kizlarda 16 kg , erkeklerdeyse 20kg artar. Iç organlarin hizla büyümesi ve kütlesinin artmasi, kas dokusunda gelisme ve yag dokusunda artma, ergenlikte beden agirliginda gözlenen belirgin artisin ögelerindendir. Gerek kizlarda, gerekse erkeklerde vücutta yag depolanmasi sonucu agirlikta belirgin bir artma gözlenir.
Ergenlik döneminde bas kemikleri disindaki tüm iskelet sisteminde belirli bir sira ile büyümede hizlanma görülür. Ilk önce el ve ayaklarin büyümesi hizlanir, sonra ön kol ve bacaklar, daha sonra üst kol ve uyluklar uzar. Uzunlamasina büyümeyi, vücudun enine büyümesindeki hizlanma takip eder. Öncelikle kalçalar ve gögüs, sonra omuzlar genisler ve en son olarak da bas uzar. Bütün bunlar ergenlikte boy uzamasinin nedenleri arasinda yer alir.
Erinlik döneminde kizlar, hem boy, hem de agirlik bakimindan erkeklerden üstündür. Iskelet gelisimi yönünden de kizlar erkeklere göre daha gelismistir. Örnegin, 14 yasindaki bir kizin iskelet gelisimi,16 yasindaki bir erkegin iskelet gelisimine erismis durumdadir.
Ergenlik dönemindeki degisimler bireylerin vücut koordinasyonunu bozdugundan, esyalara çarpma, takilma, düsmeler ve sakarliklar olusur. Geçici bir süreç oldugundan üzerinde fazla durulmadan zamanla düzelecegi hatirlanmalidir.
Bu dönemde yasanan hizli degismeler ergenleri çok fazla etkiler. Zaman zaman ruhsal inisler ve çikislar yasarlar. Bazen içe kapanikken, bazen de fazlasiyla disa dönük olabilirler. Duygularini olabildigine yogun yasarlar. Bu nedenle, ailenin ve egitimcilerin ergenlik dönemindeki bireylerle olan iletisimlerinde dikkatli olmalari gerekir.
Kizlarda
Gögüslerin büyümesi 8-13 yas
Pubik bölgede killanma 8-14 yas
Koltuk altinda killanma Pubik killanmadan yaklasik 2 yil sonra
Ciltte yaglanma Koltuk alti killanmasiyla ayni dönem
Ilk menstruasyon 10-16.5 yas
Erkeklerde
Testislerin büyümesi 10-13.5 yas
Pubik bölgede killanma 10-15 yas
Penisin ve prostat bezinin büyümesi 11-14.5 yas
Ses degismesi Penisin büyümesiyle ayni dönem
Yüzde ve koltuk altlarinda killanma Pubik killanmadan yaklasik 2 yil sonra
Ciltte yaglanma Koltuk alti killanmasiyla ayni dönem
Ilk meninin atilmasi Penisin büyümeye baslamasindan yaklasik 1 yil sonra